Kahramanmaraş merkezli yaşadığımız deprem sonrası ne yazık ki "deprem sonrası mirasçılık belgesi(veraset ilamı) nasıl alınır?" birçok kişinin sorduğu ve merak ettiği konular arasında olmuştur.
Mirasçılık belgesi, kişinin öldükten sonra ardında bıraktığı mirasın paylaşımını gösteren, yetkili makamlar tarafından mirasçılara verilen ve mirasçıların mirasçılık sıfatını gösteren resmi bir belgedir. Kural olarak mirasçılar ölüm ile birlikte mirasa sahip olduğundan miras hakkının doğması için mirasçılık belgesinin alınması gerekmez. Ancak mirasçılar, mirasçılık belgesiyle üçüncü kişiler nezdinde ki hak ve talepleri ileri sürülebilir. Bu haliyle de mirasçılık belgesi, miras hakkının doğması için kurucu nitelikte olmasa da bildirici nitelik taşır.
Ölenin mirasçıları, murisin ölüm tarihi itibariyle miras malları üzerinde miras hükümlerine göre belirlenecek paylarla mülkiyet hakkı sahibi olurlar. Ancak kimlerin mirasçı olduğu ve miras paylarının ne kadar olduğu hususunun açığa çıkarılması gerekmektedir. Zira her mirasçı sahip olduğu pay oranında mirasın semerelerinden faydalanır. Örnek verecek olursak Muris (miras bırakan) A, sahibi olduğu iş yerini yıllık 100.000,00 TL bedelle kiraya vermiş, ikinci yıl kirasını alamadan vefat etmiştir. Mirasçılar, alınacak kira bedeline mirasçılık belgesinde ki pay oranınca sahip olacak ve kira bedeli mirasçılara pay oranında dağıtılacaktır. İşte mirasçılık belgesinin amacı ve önemi de bu durumda ortaya çıkacaktır.
Mirasçılık belgesinin diğer önemli bir durumu da mirasçılar tarafından açılacak dava ve işlerde mirasçılık belgesinin ön şart olmasıdır. Örneğin mirasın paylaşım davası, ortaklığın giderilmesi davası, muris muvazaasına(mirastan mal kaçırma) ilişkin davalar ve benzeri miras hukuku davalarından önce veraset ilamının alınması gerekmekte olup, mirasçılık belgesi olmadan mirasçılar bu davaları açamaz, Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) olmaksızın miras intikal işlemleri yapılamaz.
Türk Medeni Kanunumuzun "Mirasçılık Belgesi" Başlıklı 598. Maddesine Göre:
"Başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir.
Mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin ölüme bağlı tasarrufa mirasçılar veya başka vasiyet alacaklıları tarafından kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmedikçe, lehine tasarrufta bulunulan kimseye, sulh mahkemesince atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren bir belge verilir.
Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir. Ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkı saklıdır."
Kimler Mirasçılık Belgesi Talebinde Bulunabilir?
Mirasçılık belgesi talep etme yetkisi yasal mirasçılara ve atanmış mirasçılara tanınır. Yasal mirasçılar, kanun tarafından kan esasına dayalı olarak düzenlenen ve sınırlı sayıda öngörülen kimselerdir. Atanmış mirasçılar ise muris tarafından düzenlenen vasiyetname veya miras sözleşmesi ile mirasçı kılınan kimselerdir. Hem yasal mirasçılar hem de atanmış mirasçılar, sulh mahkemelerine ya da noterlere başvurmak suretiyle veraset belgesi düzenlenmesini talep etme hakkına sahiptir.
Ancak muris tarafından ölüme bağlı tasarrufta bulunmak suretiyle mirasçı kılınan atanmış mirasçıların mirasçılık belgesi talep edebilmesi için söz konusu ölüme bağlı tasarruflara 1 ay içinde itiraz edilmemiş olması gerekmekir.
Ayrıca murisin alacaklıları da İİK m. 94 hükmü uyarınca mirasçılık belgesi talep etmeye yetkilidir. Murisin alacaklılarının mirasçılık belgesi talep edebilmesi için mevcut bir icra takibi bulunmalı ve murisin alacaklısına icra müdürlüğü tarafından yetki verilmiş olmalıdır.
Vasiyeti yerine getirme görevlisi, tereke yöneticisi ve tereke tasfiye memurunun yetkileri kanundan doğduğundan kural olarak kendi faaliyetlerini yerine getirmek veraset ilamına ihtiyaç duymaz. Ancak tapu sicil memurluğunda, icra müdürlüğüne verilecek beyan dilekçesinde ya da başka bir kurumda tasarruf yetkilerini ispat etme yükümü altında bulunduklarından, mirasçılar adına mirasçılık belgesi talep etme yetkisine sahip bulunur.
Kimler Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) Talep Edemez?
Aşağıda yazılı kimseler mirasçılık belgesi almaya yetkili değillerdir. Bunlar;
4-Ölüme bağlı tasarruflarda açıkça mirastan çıkarılan
5-Mirasın geçmesinden önce başvuran art mirasçı ya da yedek mirasçı
6-Mirastan yoksun olan
7-Yüklemeden yararlanan
8-Terekeyle ilgisi olmayan 3. kişiler
Mirasçılık Belgesi Talep Edebilmek İçin Hangi Belgeler Gerekmektedir?
Veraset ilamı alabilmek için başvuru öncesinde tüm gerekli evrakın hazır edilmesi, sürecin hızlı işletilmesi için son derece önemlidir. Dolayısıyla veraset ilamına ilişkin olarak başvuruda bulunmak isteyenlerin öncelikle aşağıdaki belgeleri hazır etmeleri gerekmektedir.
3-Nüfus Cüzdanı Fotokopisi,
4-Veraset İlamı Talep Dilekçesi
Veraset İlamı(Mirasçılık Belgesi) Nasıl ve Nereden Alınır?
Mirasçılık belgesi, noter veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilmektedir. Noterden mirasçılık belgesi alınması, sulh hukuk mahkemesine nazaran çok daha hızlı bir şekilde gerçekleştirilebildiği için genellikle mirasçılar tarafından noter yolunun tercih edildiği görülmektedir.
Ancak yaşanan depremden dolayı 01.05.2023 tarihine kadar deprem olan illerde Adli Yardım talepleri kabul edildiğinden, deprem bölgesinde yaşayan mirasçıların mirasçılık belgesini noter yerine sulh hukuk mahkemesinden almaları menfaatlerine daha uygun düşecektir.
İCRA MÜDÜRÜM
